vu tru tam

Vũ trụ tâm

Bộ nhớ vĩ đại

vu tru tam

Bắt đầu bằng câu chuyện Trưởng lão Cūlapanthaka, một trong những vị đệ tử của Đức Phật. Ngài xuất gia, nhưng trí nhớ rất kém, trong bốn tháng cũng không thuộc được bài kệ 4 câu, đến khi Đức Phật đưa cho một cái khăn trắng dạy ngài hàng ngày quan sát cái khăn đó thì chẳng bao lâu ngài chứng Đạo Quả A-la-hán. Có trí tuệ biện tài vô ngại, vì trong những kiếp quá khứ ngài đã từng là người nghe nhiều học rộng. Do đó, đừng quan trọng hoá việc nhớ hay không, cứ chánh niệm tỉnh giác, và để bộ nhớ vũ trụ hay còn gọi là siêu tâm thức giữ dùm, cái gì cần sẽ tự xuất hiện.

Hoặc câu chuyện công tử Yasa (thời Đức Phật), tuy sống đời xa hoa hưởng thụ đầy vương giả nhưng đôi khi chàng cảm thấy buồn phiền chán nản. Một hôm ngủ quên giữa cuộc chơi, nửa khuya thức dậy, mệt mỏi nhìn đám ca nhi, vũ nữ đang ngủ li bì trông chẳng khác nào những xác chết không hồn. Chàng chán nản bỏ ra ngoài, vừa đi vừa tự than trách với những lời ta thán đầy phiền muộn. May đi lang thang trên đường lại gặp đức Phật, được Phật khai ngộ liền chứng Đạo Quả. Thì ra, trong những kiếp trước Yasa làm nghề thiêu xác, nay gặp duyên nhớ lại hình ảnh những xác chết chờ thiêu mà kinh cảm sự bất tịnh của thân xác được che đậy bởi xiêm y lộng lẫy mà thôi!

Cuộc sống là một chuỗi dài những trải nghiệm, mỗi trải nghiệm được ghi lại trong bộ nhớ mà không phải chỉ là bộ nhớ cá nhân trong não, hay trong vô thức của riêng mình, mà còn được lưu trữ trong bộ nhớ của Siêu tâm thức nữa. Tâm chúng ta có 2 phần, một phần là tướng biết riêng biệt của mỗi người biểu hiện qua 6 thức, một phần là tánh bao trùm cả vũ trụ nên gọi là Vũ Trụ Tâm hoặc Siêu tâm thức. Giống như Thái Cực là chung cho các hiện tượng dịch lý riêng vậy. Những gì mỗi người trải nghiệm và tạo tác qua các tiến trình tâm đều được ghi vào Bhavaṅga (tiềm thức) của riêng họ. Nhưng không phải chết là hết mà chúng vẫn tiếp tục vận hành để tạo thành chuỗi nhân quả từ quá khứ đến tương lai. Giống như bộ nhớ của một máy vi tính cá nhân. Tuy nhiên, mặt khác những dữ liệu ấy còn được lưu trữ trong bộ nhớ của Siêu tâm thức, giống như bộ nhớ của máy chủ như: Google, iCloud… chẳng hạn. Nếu không có bộ nhớ của Siêu tâm thức này thì làm sao Đức Phật Thích Ca có thể đọc được dữ liệu của những vị Phật quá khứ đã nhập Niết-bàn, hoặc biết được những kiếp quá khứ xa xưa của những người khác?

Bọt nước trong biển lớn

Khi ta tự nghĩ về mình như một cá nhân riêng lẻ, ta sẽ sợ hãi, vì dưới cái nhìn của ta, vũ trụ này quá bao la và vô tận. Người ta nói về những khoảng thời gian dài hàng thiên niên kỷ và những khoảng cách không gian được đo bằng tốc độ của ánh sáng. Đây là những điều nằm ngoài sức tưởng tượng.

Các nhà khoa học nói rằng có những tinh tú ở gần chúng ta nhưng thật ra chúng ở cách xa chúng ta hằng tỷ dặm. Tuy nhiên, trong sắc thân này với những giác quan của nó, chúng ta vẫn có thể thấy và quán sát được vũ trụ dựa vào những tín hiệu và cảm giác nhận được. Và có thể suy đoán về ảnh hưởng của các tinh tú và lực từ trường trong không gian, điều này là rất có thể. Có người sẽ đặt nghi vấn, “Làm thế nào mà sao Diêm Vương (Pluto) có thể tác động đến tôi được?” Tại sao lại không được? Chúng ta là một phần của hệ thống hành tinh này, và mọi vật đều có thể tác động lẫn nhau. Mặc dù không biết cụ thể nhưng cũng không nên loại trừ khả năng tác động của sao Diêm Vương và sao Hải Vương (Neptune) trên đời sống chúng ta. Hay ngược lại, chúng ta cũng có thể tác động đến sao Diêm Vương. Có thể lắm chứ.

Nhưng nếu bàn thêm, vấn đề này sẽ trở nên rất phức tạp!

Quán sát

Có thể thấy rằng mọi vật trên đời này đều có thể tác động lẫn nhau, chúng ta sẽ cảm nhận được toàn bộ tổng thể của vũ trụ trong đó chúng ta là một bộ phận khắn khít, và như là con người, chúng ta có thể quan sát. Tuy nhiên, phải chấp nhận giới hạn của một cá nhân riêng lẻ. Vũ trụ mà chúng ta có thể quán sát là vũ trụ tâm với những cảm nhận của nó về dục lạc và khổ đau, về cái đẹp và xấu. Có thể nhận thấy rằng toàn thể vũ trụ của tâm là những tín hiệu giác quan, lực hút và lực đẩy, sức mạnh và năng lượng. Cho dù về hình thức, vũ trụ có bao la, vĩ đại và hùng mạnh đến đâu đi nữa, tất cả đều có chung đặc tính là bắt đầu và chấm dứt, sinh và diệt, bành trướng và thu hẹp.

Và chúng ta có thể quan sát vũ trụ này qua những kinh nghiệm có phần vô nghĩa như hơi thở ra vào, tình cảm phiền muộn, cảm thọ của thân, sầu khổ hay tham ái. Trong giới hạn của thân này, chúng ta không có năng lực của một Thượng Đế toàn năng để nhìn thấy và hiểu được toàn bộ cuộc sống. Những gì chúng ta có thể làm được là quan sát sự sống nằm ngay trong chúng ta mà không phán đoán gì cả. Chúng ta phải bắt đầu từ những cái nhìn thu hẹp và nhỏ bé trong tâm, cho dù chúng hình như là hết sức riêng tư, khờ dại, và vô lý.

Đây chính là điều tiên quyết để thực hiện quán sát vũ trụ nhỏ bé ẩn sâu bên trong. Chúng ta có thể quan sát được những xung lực của sự chấp thủ hay thù ghét, những lực hút và đẩy đã và đang diễn ra bên trong. Và có thể thấy được khát vọng mãnh liệt muốn trở thành một cái gì đó, tìm kiếm một cái gì đó, hay đợi chờ một cái gì đó sắp xảy ra. Chúng ta bị chìm đắm trong khát vọng muốn trở thành một cái gì đó vì chúng ta không biết sống theo quy luật tự nhiên của vũ trụ. Chúng ta xem việc khen và chê, thành công và thất bại, khoái lạc và khổ đau, bệnh tật và chết chóc là cái gì riêng tư.

Tất cả mọi vật dường như quá riêng lẻ và khổ đau. Nhưng khi bạn nhìn đời với tâm chánh niệm và tỉnh giác, bạn sẽ thấy vạn vật diễn biến theo cách tự nhiên mà không tự nhiên. 

Sắc tức thị không, không tức thị sắc

Trong vật lý, lúc khởi đầu thấy vật chất là khối đặc, sau đó thấy là những phân tử, sâu nữa thấy những nguyên tử, rồi lại thấy trong nguyên tử có âm điện tử, dương điện tử và trung hòa tử. Sâu nữa thì chỉ thấy hạt hoặc sóng. Cuối cùng chỉ thấy năng lượng, rồi đến chân không. Nên ngay cả, trong vật chất thấy có cũng được, thấy không cũng được. Cái chính của thấy “không”, như câu “chiếu kiến ngũ uẩn giai không“. Ngũ uẩn giai không mà vẫn có, nên có câu “sắc bất dị không, không bất dị sắc, sắc tức thị không, không tức thị sắc” là vậy.

Do đó, trong quán sát vũ trụ tâm, thấy ra cái mình thấy là một chuyện, còn mọi sự mọi vật đó có hay không chỉ tuỳ duyên mà nói. Vì tâm thức mỗi người là khác nhau, cái có của ta lại có thể là không với người. Hãy luôn đi vào bên trong để quán xét và không phán xét.

Bài viết liên quan
Thế nào là chánh niệm tỉnh giác

Muôn vật với ta là một Mọi thứ tan tác khỏi bản ngã và trở thành một phần của vũ Read more

Chúng ta và Thượng Đế là Một?

Không có sự tách biệt Cái tổng thể - Nguồn - tự trải nghiệm mọi mặt của đời sống ở các Read more

Luật của Một

Luật của Một là một trong các Luật của vũ trụ. Chỉ rõ bản thân vạn vật trong vũ trụ Read more

Điểm chung của các tôn giáo

Ý tại ngôn ngoại Ngôn từ là khái niệm mô tả sự kiện giúp hiểu nghĩa bên ngoài thôi nên Read more

Chia sẻ
error: Content is protected !!